Türkçe  |  English  |  العربية
20 Mart 2019 Çarşamba / 14 Recep 1440
Milletlerarası tartışmalı ilmi toplantılar dizisi

23- AFRİKA'DA İSLAMİYET: Dünü, Bugünü, Yarını

 

“AFRİKA’DA İSLÂMİYET: –DÜNÜ,BUGÜNÜ, YARINI–”

TOPLANTI ÖZETİ

İstanbul MedeniyetÜniversitesi ve İslâmî İlimler Araştırma Vakfı (İSAV) 22-23 Nisan 2017tarihlerinde İstanbul Eresin Topkapı Hotel'de “Afrika’da İslâmiyet: –Dünü, Bugünü, Yarını–” konulumilletlerarası ilmî bir toplantı tertiplemiş ve toplantıya yurtdışı veyurtiçinden 43 ilim adamı iştirak etmiştir.

1970 yılındakikuruluşundan bugüne kadar 87 millî ve milletlerarası tartışmalı ilmî toplantıgerçekleştiren İslâmî İlimler Araştırma Vakfı (İSAV),  bu defa son yıllarda dünya gündeminde sıkçayer alan Afrika’da İslâmiyet konusunu milletlerarası ilmî bir toplantıçerçevesinde gündemine almıştır.

Afrika kıtasında İslâm’ınyayılışı, Osmanlı Devleti ile 400 yıl süren yakın münasebetleri, halen tümİslâm dünyasının Asya’dan sonra en kalabalık Müslüman nüfusunu barındıran kıtaolması dolayısıyla bu toplantıda, başta Türkiye olmak üzere İslâm Ülkeleri vediğer ülkelerde Osmanlı Devleti döneminde Afrika’nın siyasî, idarî ve kültürelyapısı, yeryüzündeki her dört Müslümandan en az birinin yaşadığı Afrika’nıntarihî geçmişi, Avrupa sömürgeciliğinden günümüze uzanan zaman diliminde bubölgede yaşanan buhranlar akademisyen tarafından ele alınmıştır.

Sömürgeciliköncesi dönemde kıta yerlisi devletlerin tamamına yakını Müslümanlar tarafındanidare ediliyorlardı. Osmanlı Devleti 16. yüzyılın başında kıtanın kuzeyi vedoğusunda Avrupalıların ilk sömürgeci hamlelerini durdurdu. Ardından buralarıdoğrudan idare etmeye başladı. Mısır, Trablusgarp (Libya), Tunus, Cezayir veHabeş isimli 5 ayrı eyaleti ile 30 milyon km2’lik neredeyse üçte birinikaplayan alanını idare etmesi; 

Fas, Mali,Func (Sudan), Zengibar (Tanzanya), Kânim-Bornu (Çad-Nijerya) ve Harar(Etiyopya) gibi Müslümanların kendi yerel idareleri ile dostane ilişkilerigeliştirmesi;

Güney Afrika,Madagaskar, Moritus ve Mozambik gibi Müslümanların azınlık olarak yaşadıklarıyerlerdeki dindaşları ile kurduğu irtibatları henüz aydınlatılmış değildir.

AvrupalılarınPapalık öncülüğünde Katolikler adına, Protestan ve diğer kilise çevrelerinin dedahil olmasıyla tüm misyonerlik faaliyetleri sömürgecilik öncesi adeta kıtayaabanmış ve halen devam eden yoğun çalışmaları ile bir anda Hıristiyanlığın enetkin alanları arasına dahil edilmiş ve etmeye de devam etmektedir.

Bir taraftandin üzerinden sömürgeci yayılma, diğer taraftan Selefîlik adı altındaki yeniyıkıcı akımların kıtada giderek taraftar bulması, İran’ın Şiîliğe yeni alanaçmak için Afrika’yı seçmesi buradaki Müslümanlığının bugünü kadar yarınını dayakından ilgilendirmektedir.

700 milyondanfazla Müslümanın yaşadığı kıtada üç-beş terör örgütünün çoğu yabancıdevletlerin kontrolündeki silâhlı ve kimi zaman katliama varan girişimlerininarkasında yatan temel sebepler yeni sömürgecilerin müdahalelerine zeminhazırlamaktır. İslâm adına yaptıklarını iddia ettikleri vahşet ile en çokzararı da Müslümanlara verdikleri davranışları hiçbir şekilde tasvipedilmemektedir.

Bugün AfrikaMüslümanlığı yalnız değil, bilakis büyük bir güçtür. İslâm İşbirliğiTeşkilatı’nın 57 üye ülkesinden 27’si Afrika’dadır. BM’de de en güçlü grubunu54 Afrika ülkesi oluşturmaktadır. 2005’ten beri ise Türkiye’nin Afrika ileilişkileri yeni bir sürece girmiş ve hızla ilerlemektedir.

Afrika’daİslâmiyet’in yayılması, başlangıçtan itibaren kurulan Müslüman devletler,Osmanlı Devleti’nin bu kıtadaki ilişkileri, günümüz Müslüman toplumlar vebunların gelecekleri için şimdiden yapılan çalışmalar toplam 10 ayrı oturumdaele alınmıştır. Katılımcıların çoğunluğunu Afrikalı akademisyenler ve Müslümantoplum temsilcileri oluştururken Türkiye, Avrupa ile ABD’den gelecekakademisyenlerle birlikte toplam 30 Afrika uzmanı toplantıya bizzatkatılmıştır.

Toplantı koordinatörü Prof. Dr. Ahmet KAVAS, İslâmî İlimlerAraştırma Vakfı (İSAV) Başkanı Prof. Dr. Ali ÖZEK, İslâmî İlimler AraştırmaVakfı (İSAV) II. Başkanı Prof. Dr. Salih TUĞ, İstanbul Medeniyet ÜniversitesiRektörü Prof. Dr. M. İhsan KARAMAN, Diyanet İşleri Başkanı Danışmanı EnverARPANın yaptığı takdim konuşmalarından sonra Berlin Humboldt Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Khadim MBACKE,Afrika’da İslâm İlim Geleneğinin Tarihî Seyri ve Yayılmasıkonulu bir açılış konferansı vermiştir.

Toplantının ana oturum başlıkları ile bu başlıklar altındasunulan tebliğler ve tebliğciler şöyledir:

BAŞLANGIÇTANOSMANLI DÖNEMİNE KADAR MISIR VE MAĞRİB’DE İSLÂMİYET

 Müslümanların İlk Asrında İslâm’ın Kuzey Afrika’daYayılışı

        Prof. Dr.Âdem APAK

Fetih’ten Osmanlıların Gelişine Kadar

Cezayir’de İslâmiyet’in Tarihî ve Medenî Seyri

        Prof. Dr. AlGhali GHARBI

Mağrib-i Aksa’da İslâm: Sabiteler ve Değişkenlikler

        Dr. YousefALAWI

Başlangıçtan Günümüze Afrika’da Kurulmuş MüslümanHanedanlıklar

        Yrd. Doç. Dr. Abdullah Erdem TAŞ

SAHRAALTI AFRİKA’DA İSLÂMİYET 

VE OSMANLIİLE MÜNASEBETLERİ

 Nijer’de İslâm’ın Yayılışı ve Geçmişten Günümüze NijerDevleti’nin Türkiye ile İlişkileri

        Prof. Dr. Hama JIBI

Kânim Sultanlığında İslâm’ın Yayılma Yolları

ve Osmanlı Devleti ile Münasebetleri

        Dr. Abakar WALAR

Büyük Sahra’da İslamlaşma Süreci: Tevârik Kabileleri

        Yrd. Doç. Dr. Muhammed TANDOĞAN

Sahraaltı Afrika’nın En Köklü Hanedanı:

Kânim-Bornu Sultanlığı ve Osmanlı ile Münasebetleri

        Arş. Gör. İsa GÖKGEDİK

 

BATIAFRİKA’DA İSLÂMİYET (I)

Burkina Faso’da İslamlaşma Tarihi: Sömürgecilik ÖncesindenGünümüze

        Prof. Dr. Issa CISSE

Mali’de İslâm

        Abdoul Aziz YATTABARÈ

Sokoto Halifeliği ve Geçmişten Günümüze Nijerya’daİslâmiyet

        Öğr. Gör.Musa UMAR

Murâbıtlar’dan Filâlîler’e Batı Afrika’da İslâmiyet’inYayılmasında Fas’ın Rolüet

        Radouan YOUSFI

 

        BATI AFRİKA’DA İSLÂMİYET (II)

Batı Afrika’da İslâmiyet: Etki ve Etkileşim

        Prof. Dr. Khadim MBACKE

Fildişi Sahili’nde Siyasi Çoğulculuk Çağındaİslamiyet: Dinî Atılganlıktan Arap-İslâm Dünyasına Açılışa

        Dr. Issouf BINATÉ

Sierra Leone’deİslâm

        Dr. IbrahimSalieu KAMARA

Modern Senegal’de İktisadî ve Sosyo-KültürelYönleriyle İslâmiyet

        Öğr. Gör.Mouhamed GUEYE

 

OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE MISIR VE MAĞRİB’DE İSLÂMİYET

Mısır-Osmanlı/Türkiye İlişkilerinin Geçmişi, Bugünü veGeleceği

        Dr. MuhammedILHAMI

Osmanlı Himayesi ile Fransız Sömürgeciliğine MeydanOkumaları Arasında Cezayir’de İslâmiyet

        Doç. Dr.Nadia TERCHOUNE

Afrika Müslümanlığına Osmanlı Mısırı’nın Katkısı

        Dr. AydınÖZKAN

Müslüman Tunus: İslâmî İlimlerin Membaı Olmaktan Dinî Kaynakları Kurutan Siyasete

        Dr. İbrahimBOUAZZI

 

OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE SAHRAALTI AFRİKA’DA İSLÂMİYET

Çad-Türkiyeİlişkileri

        Prof. Dr. Mahmoud AYOUB

Orta Afrika’ya İslâm’ın Girişi, Osmanlı’nın BölgedekiFetihleri ve Bu Durumdan Kültürel İstifadenin Keyfiyeti

        Nassır Addalil MOUSTAPHA

Sierra Leone’deİslamlaşmaya Çözümler: Davet ve Gayret

        Alhaji MusaBANGURA

Batı Afrika’da İslâmiyet’in Dönüşümü:

Tasavvufi İslam’danBoko Haram’a

        Dr. Aboubacar Issoufou BATASAYE

 

DOĞU VE GÜNEY AFRİKA’DAİSLÂMİYET

Güney Afrika’da İslâm’aDavet Tecrübesi (1910-2010): İslâmî Hareket ve Dinî Dönüşüm

        Prof. Dr.Muhammed HARON

Doğu Afrika Sahili Boyunca Osmanlı’nın Varlığınınİhyası?: Tecrübeler ve Beklentiler

        Dr. Abdulkadir HASHIM

İslâmiyet’in Habeşistan’da Yayılışı

        Prof. Dr.Adem Kamil FARIS

 

AFRİKA’NINGÜNCEL MESELELERİ VE İSLÂMİYET

İslâmiyet ve Kamerun’da Müslüman Olmak: Mevcut Durumve Geleceğe Bakış

        Prof. Dr.Mohamadou SOU’OUDI

Sudan-Osmanlı İlişkilerinin Tarihi ve GünümüzdekiKültürel Tezahürleri

        Dr. AminHassan OMER

Libya’da 17 Şubat Devrimi Sonrası Yaşanan Gelişmelerve İslâmî Hayata Etkisi

        Prof. Dr.Ali Mohamed HAMMUDA

Geçmişi ve Bugünü Arasında Nijerya’da İslâm

        Doç. Dr.İbrahim Mohammed HASSAN

       

        AFRİKA’DAİLMÎ VE SOSYO-KÜLTÜREL HAYAT

Senûsiyye AkâidininTahlili

        Yrd. Doç. Dr. Mustafa Selim YILMAZ

Somali’ye İslâm’ınGirişi ve Osmanlı ile Münasebetleri

        Dr. MahdiMuhamad ABUBAKAR

Delâilü’l-Hayrât’ın Türkiye ve Türkçe’deki Serüveni:Yazma Nüshalar Üzerinden Bir Tahlil Denemesi

        Menderes VELİOĞLU

Sudan’da OsmanlıEserleri ve Kültürel Mirası

        Mayada KAMAL

▪ Günün Ayeti
(Resûlüm!) Şimdi sen sabret. Çünkü Allah´ın vâdi gerçektir. Günahının bağışlanmasını iste. Akşam sabah Rabbini hamd ile tesbîh et. Mü'min Suresi, 55
▪ Günün Hadis-i Şerifi
Abdulmüheymin İbnu Abbas İbni Sehl İbni Sa'd es-Saidi, babası tarikiyle dedesinden naklediyor: "Resulullah (sa) buyurdular ki: "Teenni, Allah Teala'dandır, acele de şeytandan." Tirmizi, Birr 66, (2013)
▪ Duyurular
▪ Namaz Vakitleri
İmsak :
6:33
Güneş :
8:21
Öğle :
13:18
İkindi :
15:39
Akşam :
17:53
Yatsı :
19:30
▪ Son Çıkanlar
▪ Bazı İSAV Yayınları